شده است فرا مىرسند ، بى آن‌كه در اجراى اوامرش توقفى صورت گيرد و تعلل ورزيده شود . خداوند در آفرينش موجودات ، همه نيازمندىهاى آنان را بر طرف ساخت و اندازه و حدود اشيا را به انجام رسانيد و با قدرت بى انتهايش ميان اضداد تلاؤم بخشيد و همه اسباب را به قراين و نزديكان خود پيوند داد و ميان همسان‌ها ، تخالف انداخت و اجناس را با اندازه‌ها و غرايز ويژه و شكل‌هاى مختلف را از هم‌ديگر جدا ساخت . آفريده‌هايى كه صنع و آفرينش آن‌ها را استحكام بخشيد و آن‌ها را آن‌چنان كه مىخواست آفريد . « 1 » علم و دانش حضرتش همه آفريده‌ها را نظم بخشيده و تدبير و برنامه‌اش هم مخلوقات را در حُسن تدبير ، شامل بوده است . او برتر از گمان است . اى پرسشگر ! بِدان هركس كه خداى متعال را به دگرگونى اعضاى مخلوقش تشبيه كند و به التيام حقايق جدايىها كه در تدبير حكمتش محجوب است ، شبيه نمايد ، هرگز نهان دل و قلبش به كُنه معرفت او گره نمىخورد و قلب و دل او شاهد يقين را نمىبيند ، زيرا خداوند مثل و نظيرى ندارد و شايد او ، هرگز برائت پيروان را نشنيده است كه مىگويند : « تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلالٍ مُبِينٍ إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ » ؛ « 2 » به خدا در ضلالت و گمراهى آشكارى بوديم كه خداى رب العالمين را با شما شريك و برابر مىدانستيم ( شعراء ، آيه 97 - 98 ) . كسى كه خداى ما را با چيزى مماثل بداند ، مشرك است و مشرك به او ، كفر به همه

--> ( 1 ) . باز نسخه بدل « وقتى كه او . » . ( 2 ) . اين سخنان آن‌هايى است كه به وسيله ابليس اغوا شده‌اند و در دوزخ با هم‌ديگر حرف مىزنند . و مىگويند كه : ماپيرو شيطان شديم ، دوستان خوب نداشتيم ، شايد خدا ما را برگرداند كه دوباره در ميان مؤمنان زندگى نماييم . انعام ، آيه 27 : « وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقالُوا يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِآياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ » . .